چطور از بیماری لثه جلوگیری کنیم؟

برای پیشگیری از بیماری لثه، باید هم به عوامل ایجادکننده آن توجه کرد و هم به عادات روزمره‌ای که سلامت لثه را حفظ می‌کنند. این بیماری معمولاً با پلاک‌های باکتریایی شروع می‌شود و اگر زود کنترل نشود، می‌تواند به التهاب، عفونت و حتی از دست دادن دندان منجر شود. بهترین راه جلوگیری، ترکیبی از بهداشت دهان حرفه‌ای و مراقبت خانگی مداوم است.

مهم‌ترین راهکارها برای پیشگیری از بیماری لثه:

• مسواک زدن منظم: روزی دو بار با مسواک نرم و خمیر دندان حاوی فلوراید.

• استفاده از نخ دندان یا واترجت: برای حذف پلاک بین دندان‌ها که مسواک به آن‌ها نمی‌رسد.

• جرم‌گیری حرفه‌ای دوره‌ای: هر 6 ماه یک بار نزد دندانپزشک برای برداشتن جرم و پلاک‌های سخت.

• رژیم غذایی سالم: محدود کردن قندها و مصرف میوه، سبزی و آب کافی برای کاهش رشد باکتری‌ها.

• کنترل بیماری‌های زمینه‌ای: مانند دیابت که خطر بیماری لثه را افزایش می‌دهد.

• ترک سیگار: سیگار روند بهبود لثه را کند و خطر التهاب را چند برابر می‌کند.

• معاینه منظم دندانپزشکی: برای تشخیص زودهنگام علائم مثل قرمزی، تورم یا خونریزی لثه.

اگر در مراحل اولیه، مانند التهاب لثه (ژنژیویت)، مشکل شناسایی و درمان شود، معمولاً بدون آسیب دائمی برطرف خواهد شد. اما بی‌توجهی به علائم، بیماری را وارد مرحله پیشرفته پریودنتیت می‌کند که درمان پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر خواهد بود.

پلاک ـ علت اصلی بیماری لثه :

پلاک، همان لایه نازک و چسبنده‌ای است که از تجمع باکتری‌ها، ذرات غذا و بزاق روی دندان و لثه تشکیل می‌شود. این لایه در ابتدا بی‌رنگ یا کمی زرد است و شاید بی‌خطر به نظر برسد، اما در واقع عامل اصلی شروع بیماری لثه محسوب می‌شود. وقتی پلاک به طور منظم با مسواک و نخ دندان پاک نشود، به مرور سخت شده و به جرم (تارتار) تبدیل می‌شود؛ رسوبی محکم که دیگر با مسواک از بین نمی‌رود و باید توسط دندانپزشک برداشته شود.

باکتری‌های موجود در پلاک، سموم و مواد التهابی تولید می‌کنند که لثه را تحریک کرده و باعث قرمزی، تورم و خونریزی می‌شوند. اگر این روند ادامه پیدا کند، التهاب از سطح لثه عبور کرده و به بافت‌های عمقی و حتی استخوان نگهدارنده دندان می‌رسد. این همان مسیری است که در نهایت می‌تواند منجر به تحلیل لثه، لق شدن و از دست رفتن دندان شود.

پیشگیری از اثرات مخرب پلاک ساده است؛ مسواک‌زدن دوبار در روز، استفاده روزانه از نخ دندان، شست‌وشوی دهان با دهان‌شویه و جرم‌گیری دوره‌ای می‌توانند مانع شکل‌گیری این دشمن خاموش شوند.

درمان بیماری لثه 

درمان بیماری پریودنتال یا لثه معمولاً از مراحل پایه و غیرتهاجمی شروع می‌شود و در صورت پیشرفت بیماری به درمان‌های جراحی و پیشرفته می‌رسد.

در مراحل اولیه، هدف اصلی حذف پلاک و جرم‌های سخت‌شده است؛ این رسوبات می‌توانند در خط لثه، روی ریشه دندان و حتی روی استخوان تجمع کنند. دندانپزشک در غرب تهران با استفاده از ابزارهای دستی یا دستگاه‌های اولتراسونیک (که با لرزش و پاشش آب جرم را جدا می‌کنند) این نواحی را تمیز می‌کند. گاهی برای پاکسازی عمقی از درمان ریشه لثه (Root Planing) استفاده می‌شود تا بافت زیر لثه عاری از باکتری شود. این مراحل معمولاً با بی‌حسی موضعی انجام می‌گیرد تا بیمار احساس راحتی داشته باشد.

در بیماری‌های پیشرفته لثه که با تشکیل پاکت‌های عمیق و عفونت همراه است، درمان‌های جراحی ضرورت پیدا می‌کند. یکی از روش‌ها جراحی فلپ است که در آن لثه کنار زده می‌شود تا باکتری‌ها و بافت آلوده به طور کامل برداشته شوند. در مواردی که تخریب استخوان یا بافت لثه شدید باشد، از پیوند استخوان یا پیوند لثه برای بازسازی استفاده می‌شود.

دندان‌هایی که چند ریشه دارند چالش بیشتری ایجاد می‌کنند؛ چرا که عفونت در این نواحی می‌تواند منجر به تحلیل استخوان و شل شدن دندان شود. در این شرایط، جراحی تخصصی می‌تواند به حفظ دندان و ترمیم ساختار لثه کمک کند.

در نهایت، درمان‌های پیشرفته لثه علاوه بر کنترل عفونت، به تحریک بازسازی بافت‌ها و ایجاد شرایطی پایدار برای حفظ دندان‌ها کمک می‌کنند.